نقش گمرک در تسهیل تجارت

شما می توانید همین حالا برای مشاوره با کارشناسان مجرب ما اقدام کنید    ۴۴۶۹۰۷۷۱ ۰۲۱

نقش گمرک در تسهیل تجارت
نقش گمرک در تسهیل تجارت

  ۱۳۹۷/۰۳/۰۲

نقش گمرک در تسهیل تجارت

گمرك جمهوري اسلامي ايران با توجه به اهميت جايگاه خود در نظام اقتصادي كشور نهايت تلاش خود را در جهت كمك به تحقق اهداف توسعه اقتصادي – اجتماعي كشور ، از طريق ايجاد تسهيلات مناسب در چارچوب قوانين و مقررات ، حذف تشريفات زائد ، افزايش كيفيت خدمات گمركي و بطور كلي ارتقاء كارآئي نظام گمركي و بازرگاني كشور ، معطوف نموده است.

       تشويق‌ صادرات‌ و توليد جهت‌ اشتغال‌ در داخل‌ كشور و تحصيل‌ ارز  ، از جمله‌ جهات‌ ديگر، در معرض‌ نقش‌ اقتصادي‌ گمرك‌ است‌ كه‌ ممكن‌ است‌ مستقيم‌ و يا غيرمستقيم‌ با اعطاء امتيازات‌ ويژه‌ و كمكهاي‌ مادي‌ دولت‌ به‌ صادركنندگان‌ و يا اعمال‌ سياستهاي‌ گمركي‌ به‌ صورت‌ حمايت‌ از صنايع‌ توليدات‌ داخلي‌ در خصوص‌ آنان‌ و به‌ منظور نيل‌ به‌ هدف‌ اقتصادي‌ آن‌ از طريق‌ گمرك‌ اعمال‌ و اجرا شود. 

جريانات‌ سياسي‌ بين‌ كشورها يا در سطح‌ بين‌ المللي‌، به‌ طور مستقيم‌ و يا غيرمستقيم‌ در روابط‌ بازرگاني‌ و ساير امور بين‌ كشورها حسب‌ مورد تأثير مثبت‌ يا منفي‌ خواهد گذاشت‌.
حسن‌ روابط‌ بين‌ دو كشور، وجود عقايد مشترك‌ ايدئولوژي‌ و مناسبات‌ سياسي‌ خاص‌ بين‌ كشورها، به‌ طور قطع‌ زمينه‌اي‌ مساعد جهت‌ توسعه‌ مبادله‌ و اختصاص‌ حجم‌ بيشتري‌ از سفارشات‌ و خريدهاي‌ خارجي‌ بين‌ آنها را فراهم‌ و موجب‌ مي‌گردد. وجود رشته‌هاي‌ وابستگي‌ و نفوذ قدرتهاي‌ بزرگ‌ در اداره‌ يك‌ كشور نيز در پاره‌اي‌ موارد موجب‌ خواهد شد كه‌ الزاماً امر مبادله‌ با كشور يا كشورهاي‌ ديگر يا كشورهاي‌ خاصي‌ در بعضي‌ موارد با تعيين‌ نوع‌ كالاهاي‌ مورد مبادله‌ توسعه‌ و يا برعكس‌ محدود و يا كاملاً قطع‌ گردد.

چارچوب استانداردها براي امنيت و تسهيل تجارت جهاني

اصول و اهداف چارچوب استانداردها:

-        ايجاد استانداردهايي براي امنيت و تسهيل زنجيره تجارت جهاني براي افزايش اطمينان و قابليت پيش‏بيني،
-        فراهم كردن زمينه مديريت يكپارچه زنجيره تجاري براي تمام روش هاي حمل،
-        ارتقاء جايگاه، وظايف و قابليت هاي گمرك جهت برخورد با چالش ها و استفاده از فرصت‏هاي موجود در قرن 21،
-        افزايش همكاري بين گمركات اعضاء براي بهبود قابليت كشف محموله هاي پرخطر،
-        افزايش همكاري گمرك با بخش تجاري،
-        تسريع جابجائي كالا در يك زنجيره امن.
 چهارعنصـر مهم چارچوب WCO :

-        اين چارچوب الزامات در مورد اطلاعات الكترونيكي قبل از عزيمت و قبل از ورود كالا به مقصد و قبل از ترانزيت را هماهنگ مي كند،
-        كشورهايي كه به اين چارچوب مي پيوندند بايستي يك رويه مديريت ريسك منسجم براي برخورد با تهديدهاي امنيتي اتخاذ نمايند،
-        اين چارچوب كشور صادر كننده را ملزم مي كند كه برحسب درخواست معقول كشور واردكننده، اقدامات بازرسي محموله صادراتي با استفاده از تجهيزات غير مزاحم نظير دستگاههاي اشعه ايكس و دستگاههاي كشف تشعشع انجام دهد،
-        اين چارچوب براي گمركات مزاياي حداقل استانداردهاي امنيتي قابل ارائه به تجارت را مشخص مي كند.
 چارچوب استانداردها به طور كلي داراي دو ركن است:

اين چارچوب براساس چهارعنصر فوق الذكر داراي دو ركن مي باشد، اولي هماهنگي هاي شبكه اي گمرك به گمرك و دومي همكاريهاي گمرك با بخش خصوصي

مزاياي چارچوب استانداردها:

گسترش تجارت بين الملل، اطمينان از امنيت بهتر در مقابل تروريسم، افزايش مشاركت گمرك و بخشي خصوصي در اقتصاد ملي و رفاه اجتماعي، افزايش قابليت كشف محموله هاي پرخطر، افزايش اثربخشي گمركات و در نتيجه تسريع در ترخيص.
به طور كلي اين چارچوب براي دولت ها، مردم، گمركات و تجارت سودمند خواهد بود.
 

استانداردهاي ركن اول :

استاندارد 1: مديريت زنجيره تجارت يكپارچه،
استاندارد 2: قدرت و اختيار بازرسي محموله،
استاندارد3 : تكنولوژي مدرن تجهيزات بازرسي،
استاندارد4 : سيستم هاي مديريت ريسك،
استاندارد5 : شناسايي محموله ها و كانتينرهاي پرخطر براساس اطلاعات پردازش شده تاكتيكي ،
استاندارد6 : اطلاعات الكترونيكي قبل از ورود،
استاندارد7 : هدف گذاري و ارتباطات،
استاندارد8 : معيارهاي اجرائي ( گزارشات آماري در مورد بازرسي ها).
استاندارد9 : ارزيابي هاي امنيتي بندر با همكاري ساير سازمان ها،
استاندارد10: درستكاري،
استاندارد11 : بازرسي كانتينرها قبل از صدور برحسب درخواست كشور واردكننده.
 ركن دوم: گمرك – تجارت

 استانداردهاي ركن دوم :
استاندارد1 : همكاري گمرك با عاملان اقتصادي معتبر (Authorized Economic Operators) ،
استاندارد2 : امنيت، از طريق تركيب اقدامات امنيتي از پيش تعيين شده با عمليات تجاري توسط عاملان اقتصادي معتبر،
استاندارد3 : مزايا: گمرك به همراه نمايندگان بخش تجارت فرآيندهاي اعتبارسازي يا رويه هاي تأييد كيفيت را ايجاد و انگيزه هاي لازم را به عاملان اقتصادي معتبر (AEO) فراهم مي كند و سيستم هاي امنيتي صحيح براي تجار سودمند خواهد بود،
استاندارد4 : تكنولوژي جديد باعث تسهيل تجارت خواهد شد،
استاندارد5 : ارتباطات، به منظور به روز رساني برنامه هاي همكاري گمرك و تجارت،
استاندارد6 : تسهيل سازي.
 استاندارد 1 شامل :
الف-    اقدامات كنترلي عمومي نظير كنترل گمركي، ارزيابي ريسك، كنترل در مبدأ، پلمپ و شماره مرجع واحد محموله (UCR)،
 ب-      ارائه اطلاعات از جمله اظهارنامه كالاي صادراتي، اظهارنامه محموله، اظهارنامه كالاي وارداتي، تبادل اطلاعات براي محموله هاي پرخطر، اعلان اجازه بارگيري و تخليه، تعيين محدود زماني براي ارائه اظهارنامه ها طبق قوانين ملي، مدل داده هاي WCO و تك پنجره،
ج-       زنجيره تجاري معتبر شامل عاملان اقتصادي معتبر(Authorized Economic Operators).
استاندارد2 : قدرت و اختيار بازرسي محموله قبل از ورود، هنگام خروج و نيز ترانزيت.
استاندارد3 : تكنولوژي مدرن بازرسي محموله و كانتينر.
استاندارد4 : سيستم هاي مديريت ريسك از جمله سيستم هاي خودكار انتخاب مسير و اطلاعات پردازش شده.
استاندارد 5 : شناسايي محموله ها و كانتينرهاي پرخطر.
استاندارد6 : اطلاعات الكترونيكي قبل از ورود، كه مبتني بر نياز براي كامپيوتري كردن سيستم ها، دستورالعمل هايICT‏‏ كنوانسيون كيوتو, دسترسي گمرك به سيستم هاي بازرگاني تجار، استانداردهاي تبادل الكترونيكي اطلاعات، مدل داده هاي WCO، امنيت ICT، امضاي الكترونيكي، ظرفيت سازي و حفاظت داده ها مي باشد.
 
 * Integrated Supply Chain Management Guidelines.
استاندارد7 : ارتباطات و هدف گذاري مشترك با گمركات ديگر كشورها.
مفهوم اين استاندارد درواقع ايجاد سيستم هاي كنترل دوجانبه مي باشد و مبتني بر استراتژي اطلاعات پردازش شده و اطلاعات جهاني WCO ، سند استانداردشده ارزيابي ريسك WCO، سند عمومي شاخص پرخطر، فاكتورهاي نقض مالكيت فكري و ملاحظات قانوني مي باشد.

 استاندارد8 : معيارهاي اجرائي، كه براساس گزارشات آماري خصوصاً در مورد زمان ترخيص، براي ارزشيابي تأثير و اثربخشي اجراي استانداردهاي چارچوب مي باشد.
استاندارد9 : ارزيابي هاي امنيتي بندر، با همكاري ساير سازمان هاي مرتبط.
 استاندارد10 : درستكاري در گمرك براساس بيانيه تجديد نظرشده آروشا و آموزش پرسنل گمرك و ساير سازمان هاي مرتبط.
استاندارد11 : بازرسي امنيتي قبل از خروج كالا كه بايستي طبق ملاحظات قانوني و نيز حسب درخواست كشور واردكننده باشد.

استاندارد2 : امنيت

عاملان اقتصادي معتبر اقدامات لازم براي پيشگيري از دسترسي غيرمجاز به محيط و ساختمان، ساير امكانات و انبار و محموله هاي خود بعمل خواهند آورد. لذا لازم است كنترل هاي كافي در مورد پرسنل، بازديد كنندگان، مشتريان و اطلاعات تجاري خود توسط قفل ها، كارت هاي رمزي، كلمات رمز و آموزش هاي لازم براي پرسنل داشته باشند.
 
استاندارد3 : مزايا

گمرك با همكاري بخش تجارت فرآيندهاي اعتبارسازي يا رويه هاي تأييد كيفيت را ايجاد و انگيزه‏هاي لازم را به عاملان اقتصادي معتبر فراهم مي كند. اين فرآيندها براي سرمايه گذاري هاي تجار و نيز گمرك سودمند خواهند بود.
 
استاندارد4 : تكنولوژي

استفاده از تكنولوژي مدرن، امنيت و صحت كانتينر و محموله را افزايش مي دهد.
عاملان اقتصادي معتبر بايستي الزامات موافقت نامه هاي بين المللي از جمله كنوانسيون 1972 كانتينرهاي گمركي و كنوانسيون TIR را رعايت كنند و بجاي پلمپ هاي مكانيكي از پلمپ هاي پيشرفته استفاده و هر گونه مداخله غيرمجاز را گزارش نمايند.
گمرك و AEO در مورد استفاده از پيشرفتهاي تكنولوژي بويژه در مورد امنيت كانتينر و پلمپ ها بايستي تبادل نظر داشته باشند.

 استاندارد 5 : ارتباطات

گمرك به صورت منظم برنامه هاي همكاري با بخش تجارت را جهت ارتقاء سطح امنيت به روز خواهد كرد. گمرك بايد رويه هاي مشاوره اي با AEO ايجاد و همچنين شمار تلفن هايي براي تماس هاي ضروري در ارتباط با تخلفات و موارد مشكوك در اختيار AEO خواهد گذاشت.
 
استاندارد6 : تسهيل سازي

گمرك براي افزايش امنيت و تسهيل زنجيره تجارت بين الملل در هنگام صدور يا ترانزيت كالا از قلمرو خود با AEO همكاري و نظرات آنها را در مورد ارتقاء سطح امنيت و تسهيل سازي جويا خواهد شد .

نتيجه گيري و پيشنهادات

  مديريت در گمرك جهت ايجاد تسهيلات در بخش تجاري مي تواند با پياده نمودن روشهاي زير به تسهيل تجاري كمك نمايد
  ايجاد تعادل منطقي و بهينه ميان دو هدف اساسي شامل تسهيل تجارت و اجراي مقررات و مبارزه با تخلفات  
پياده سازي طرح آمايش سرزميني  طبق مزيت هاي اقتصادي و جغرافيايي و مكان يابي اقتصادي در اجراي وظايف نهادي و سازماني  
  ايجاد تعادل منطقي جهت افزايش سرعت و دقت برقرار جهت ارائه خدمات شايسته و مناسب   به خدمت‌گيرندگان و تامين  حقوق مردم و دولت  
اصلاح ساختار و نظام اداري گمرك  و استقرار نظام شايسته سالاري  اصلاح فرآيندها و استانداردسازي  رويه هاي گمركي   در تمام گمركات 
 پي گيري تصويب لايحه قانون جديد امور گمركي در مجلس شوراي اسلامي به منظور اجرا و استفاده از ظرفيت‌ها در تسهيل تجارت
 بكار گيري مفاد دقيق كنوانسيون تجديد نظر شده كيوتو در ساده‌سازي فرآيندها و رويه‌هاي گمركي و همينطور ارائه خدمات بهتر به خدمت‌گيرندگان 

  منابع و ماخذ

 هفته نامه گمرك از سال 78 تا دي ماه 87

 سايت وزارت بازرگاني
سخنان آقاي دكتر نهاونديان در مورد الزامات قانوني تجارت الكترونيكي

 سايت گمرك ايران

 تجزيه و تحليل هاي رويه ها  و اقدامات گمرك ايران

 سايت سازمان جهاني گمرك

اظهار یا معرفی کالا به گمرک

پس از طی مراحل قبل از اظهار، باید فرم اظهار کالا از طریق سامانه پنجره واحد تجارت فرامرزی تکمیل شده و به گمرک ارائه گردد. این فرم توسط صاحبان کالا و یا نمایندگان آنها تکمیل می‌شود و مطابق قوانین گمرکی کالا، درخواست ترخیص کالا اظهار می‌شود. این فرم یا سند که به SAD مشهور است دارای 49 بخش متفاوت است که باید تکمیل گردد. در این بخش‌ها باید اطلاعات و مشخصات کلی کالا و تعداد آن مشخص شده و با ثبت اطلاعات شماره ثبت و کوتاژ دریافت شود که به منزله ثبت نهایی است. پس از این مرحله و صحت اطلاعات، مدارک بررسی و پیوست می‌شود و محاسبات لازم صورت گرفته و در مرحله بعد به ارزیابی آن پرداخته می‌شود. پس از بررسی توسط ارزیابان و صحت اطلاعات اظهارنامه به امضا کارشناس مربوطه رسیده و در نهایت مجوز ترخیص مهر و امضا می‌شود. کلیه مراحل بسیار حساس و دقیق است و خوشبختانه به صورت الکترونیکی انجام خواهد شد.

 

اقدامات قبل از اظهار کالا

هنگامی که کالا توسط وسایل نقلیه جابجایی کالا مانند کامیون یا هواپیما وارد گمرک می‌شود این مرحله آغاز می‌شود. در این بخش ابتدا باید ضمن ارائه اسناد مانیفست یا برگه اظهار کالا توسط حمل کننده آن، مشخصات کامل کالاها اعلام شود. طی این اسناد وارد شدن یا خارج شدن کالاهای مذکور به کشور گزارش می‌شود. سپس کالاها در انبار گمرک تخلیه می‌شود.

مرحله بعد منتقل کردن کالا به انبار است. انبارهای گمرک محل‌هایی هستند که توسط منابع تحویل گیرنده کالا مشخص شده و کالاهای صادراتی و وارداتی در آن قرار می‌گیرند. به محض ورود کالا خریداران، توسط شرکت حمل و نقل از رسیدن کالا آگاه می‌شوند. مدت زمان نگهداری کالا در این انبارها نهایتاً سه ماه است و نهایتاً دو ماه قابل تمدید است. در صورت دیرکرد بیش از مدت زمان مشخص شده کالا متروکه به شمار می‌آید و قوانین مربوطه در مورد آن اجرا می‌شود.

با پرداخت هزینه‌های ترخیص و THC توسط صاحب کالا که بسته به نوع کالا متفاوت است این مرحله پایان می‌یابد و فاکتور ترخیص صادر می‌شود. این مبلغ شامل هزینه‌های تخلیه، بارگیری و امور بندری است و ربطی به حمل و نقل ندارد.

کنترل و بررسی کالای اظهاری

در مرحله بعد از تسلیم اظهارنامه مرحله کنترل و بررسی کالا توسط کارشناسان گمرک است. این کار در چند مرحله انجام می‌شود که عبارتند از:

  • بررسی از طریق مسیر قرمز، زرد و سبز که به عهده کارشناس مربوطه می‌باشد. در مسیر قرمز به بررسی اسناد و مدارک، بررسی کالا از نزدیک و تأیید اظهارنامه انجام می‌شود. در مسیر زرد بررسی مدارک انجام می‌شود و در صورت نیاز به داشتن مجوز برای آن کالا باید مراحل قانونی طی شود و نمونه‌ای از کالا برای دریافت مجوز مورد بررسی قرار می‌گیرد. در مسیر سبز بررسی مختصر از اظهارنامه و ترخیص کالا انجام می‌شود.
  • در گام بعدی اجناس و تعداد آنها، درستی اطلاعات اعلام شده و کلیه قوانین به بررسی کالا پرداخته و به تعیین ارزش کالا می‌پردازد.

در مرحله آخر به تعیین ارزش کالای وارداتی و صادراتی مبادرت ورزیده و هر کدام از این نوع ترخیص کالا بر اساس قوانین و قیمت فاکتور، هزینه‌های مالیات و بیمه و... ارزش گذاری می‌شود. این ارزش به مدت یک ماه قابل اعتراض است.

بازبینی و امور بعد از ترخیص کالا

گمرک بعد از سپری شدن مراحلی که تشریح شد باید به بررسی اظهارنامه‌های کالای ترخیصی پرداخته و حقوق ورودی، مالیات و عوارض کالا مشخص می‌شود. در جریان انجام این بررسی و ارزیابی، گمرک اختیار دارد به بررسی سوابق تجاری، امور بازرگانی و اطلاعات قبلی اشخاص متقاضی ترخیص کالا بپردازد و از اطلاعات ارائه شده و مجاز بودن روال ترخیص کالا اطمینان حاصل کند. به همین دلیل همه صاحبان کالا، ترخیص کاران، شرکت‌های حمل و نقل، شرکت ترخیص کالا و کلیه سوابق باید نزد اداره گمرک نگهداری شود. این نگهداری مدارک ترخیص کالا باید به مدت سه سال در گمرک انجام می‌شود و در صورتی سر باز زدن از ارائه اسناد و مدارک و سوابق باید جریمه قانونی را بپردازند.

 

 

 

برای ما پیغام بگذارید